پژوهش های معناشناختی متون ادبی

پژوهش های معناشناختی متون ادبی

بررسی إرجاع متنی به عنوان عاملی انسجام بخش در صحیفة سجّادیّه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری، زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
2 استادیار، زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان ،کاشان، ایران.
3 استادیار، زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
چکیده
زبان‌شناسی نقش‌گرا از رویکردهای مهمّ نظری در زبان‌شناسی است که در آن نقش‌های اجتماعی و بافتی زبان مورد تاکید قرار می‌گیرد.در این رویکرد،دستور نظام‌مند که مایکل هلیدی و رقیه حسن آن را رشد و توسعه دادند به بررسی انسجام متنی و عوامل شکل گیری آن می پردازد که در میان آنها«ارجاع»جایگاه مهمی دارد.این پژوهش می کوشد تا بر اساس زبان شناسی نقش گرا به واکاوی ارجاع و بسامد سنجی آن در دعاهای(2، 21، 25، 37، 50، 52) صحیفه سجادیه بپردازد تا زیبایی های عنصر انسجام ارجاع در کلام امام سجّاد(ع) برای مخاطبان روشن گردد.با بررسی و تحلیل این شش دعا مشخّص گردید که امام سجّاد (ع) با قدرت فصاحت و بلاغت بی بدیل و اندیشة الهی برتر خود، ارزش های اخلاقی و تعالیم اسلامی را در قالب تعبیرات و کلمات منسجم بیان کرده است. جملات صحیفة سجّادیّه توسّطِ همین ارجاعات، زنجیروار به یکدیگر مرتبط و متّصل هستند و در سایة ارجاع‌های موجود، متن زبور آل محمّد منسجم گشته است. بسیاری از ابزارهای انسجام متنی علی الخصوص ارجاع در این متن دینی و دعایی حضور فعّال و چشم‌گیری دارد و ساختار متن صحیفه سجّادیّه را متّصل، متّحد، سلیس، روان، منسجم و یکپارچه ساخته است. این پیوستگی و هماهنگی حاصل از عناصر انسجام موجب تأثیرگذاری، جذّابیّت و ماندگاری این متن شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Investigating the Text reference as a factor of coherence in Sahifeh Sajjadiyeh

نویسندگان English

Askar Malik 1
Mohsen Seifi 2
Ali Bashiri 3
1 PhD candidate, Arabic language and literature, Kashan University, Kashan, Iran.
2 Assistant Professor, Arabic Language and Literature, Kashan University, Kashan, Iran.
3 Assistant Professor, Arabic Language and Literature, Kashan University, Kashan, Iran.
چکیده English

Applied Linguistics is one of the important theoretical approaches in linguistics in which the social and contextual roles of language are emphasized. In this approach, the systematic order developed by Michael Halliday and Ruqiyeh Hassan examines textual coherence and its formation factors, among which "reference" has an important position. Based on role-oriented linguistics, this research tries to analyze the reference and its frequency measurement in the prayers (2, 21, 25, 37, 50 and 52) of Sahifeh Sajjadiyeh to show the beauty of the cohesive element of reference in the words of Imam Sajjad (AS) for the audience. be turned on By examining and analyzing these six supplications, it was determined that Imam Sajjad (a.s.) has expressed the moral values and Islamic teachings in the form of consistent interpretations and words with his unique power of eloquence and eloquence and his superior divine thought. The sentences of Sahifeh Sajjadiyeh are connected to each other by these references, and in the shade of existing references, the text has become coherent. Many tools of textual cohesion, especially references, have an active and impressive presence in this religious and prayer text and have made the text structure of Sahifeh Sajjadiyeh scripture connected, united, smooth, fluid, coherent and integrated. This continuity and harmony resulting from the elements of cohesion has caused the impact, attractiveness and durability of this text.


کلیدواژه‌ها English

Applied linguistics
reference
coherence
Sahifeh Sajjadiyeh
[1] صحیفة سجّادیّه
 [2] البرزی، پرویز(1392)، مبانی زبان‌شناسی متن،چاپ دوم،تهران: انتشارات امیر کبیر.
[3] البطاشی, خلیل بن یاسر(د.ت)، الترابط النصّی فی ضوء التحلیل اللسانی للخطاب، ط1، عمّان: دار جریر.
[4] تودوروف، تزوتان(،1385)، نظریّه‌ی ادبیّات، ترجمه:عاطفه طاهایی،چاپ اوّل، تهران:نشر اختران.
[5] خطابی، محمّد(1991)، لسانیّات النصّ(مدخل الی انسجام الخطاب)،الطبعة الاولی،بیروت: المرکز الثقافی العربی.
[6] الشرتونی، سعید(1403)، أقرب الموارد فی فصح العربیّة و الشوارد، د.ط، قم: منشورات مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی،،
[7] الشیخ الامام الرازی، محمّد بن أبی بکر بن عبد القادر(1996)،مختار الصحاح، د.ط، لبنان-بیروت: مکتبة لبنان.
[8] کرول، دیوید‌دبلیو(1391)، روان‌شناسی زبان، مترجم: حشمت‌اله صباغی،چاپ اوّل،تهران: انتشارات رشد.
[9] مجمع اللغة العربیة بمصر(1367)، المعجم الوسیط،الطبعة الثالثة، تهران: مکتب نشر الثقافة الإسلامیّة.
[10] میرقادری، سیّد فضل‌الله(1384)، ادبیّات سخنان امام سجّاد (ع) و صحیفة سجّادیّه، فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیراز، پیاپی15، ص119-134.
[11] هالیدی، مایکل؛ حسن، رقیّه(1393)، زبان، بافت و متن، ترجمه:محسن نوبخت، چاپ اوّل ، تهران:انتشارات سیاهرود.
دوره 1، شماره 1 - شماره پیاپی 1
بهار1402
بهار 1402
صفحه 44-58

  • تاریخ دریافت 18 فروردین 1402
  • تاریخ بازنگری 14 اردیبهشت 1402
  • تاریخ پذیرش 09 خرداد 1402