پژوهش های معناشناختی متون ادبی

پژوهش های معناشناختی متون ادبی

معناشناسی استعاره در قرآن (جزءهای بیست و یکم تا بیست و پنجم)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و زبان ها، دانشگاه اراک، اراک، ایران.
2 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و زبان ها، دانشگاه اراک، اراک، ایران.
چکیده
معناشناسی علمی است که به بررسی دقیق ارتباط میان واژه و معنا می پردازد. این علم برای کشف معانی موجود در کلمات و جملات به شیوه های مختلف کاربرد دارد؛ بنابراین ضروری است که زبان شناسان جدید برای کشف اسرار آیات الهی، که نیاز به تفسیر و توضیح دارد از علم معناشناسی استفاده کنند.خداوند متعال بسیاری از معانی پوشیده را با بکارگیری استعاره بیان فرموده اند. استعاره از جمله ابزاری است که به معناشناسی نیاز مبرمی دارد. کاربرد این استعاره ها فقط صرف زیبایی شناختی نیست بلکه برای بیان مطلبی اتخاذ شده اند. پژوهش حاضر قصد دارد به تلفیق «معناشناسی» و «استعاره» درآیات جزءهای 25-21 قرآن کریم بپردازد تا بدین وسیله به معانی مکنون در استعاره‌ها و تصویر‌های موجود در آنها پی ببریم.
از نتائج چنین بر می‌آید که تمامی انواع استعاره‌ها تصریحیه تبعیه، اصلیه، مکنیه و تمثیلیه در این اجزا بکار رفته‌اند. استعاره ی تمثیلیه بیشترین کاربرد را در این اجزاء دارند و هریک از استعاره های به کار رفته دلالت مختص به خود را دارند که عبارتند از: مبالغه و تأکید، مجسم کردن و تصویر آفرینی، روشن ساختن معنا. خداوند متعال به طور کلی استعاره ها را در این اجزا برای بیان مسائل اخروی و بیان حال کافران به کار برده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Semantics of Metaphor in the Holy Quran (21st to 25th part)

نویسندگان English

Mohammad Jorfi 1
Masoomeh Ghasemi 2
1 Assistant Professor, Department of Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Languages, Arak University, Arak, Iran.
2 MA Graduate, Department of Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Languages, Arak University, Arak, Iran.
چکیده English

Semantics is a science that explores the rapport between words and meaning. This science is used to discover the meaning of words and sentences in distinct ways; Consequently, new grammarians must use the science of semantics to find out the secrets of the verses, which instruct understanding and justification. Omnipotent Allah has conveyed numerous hidden meanings by utilizing metaphors. Metaphor is one of the mechanisms that urgently need semantics. The usefulness of these metaphors is not only aesthetic but they are adapted to get articulate something. The present examination seeks to integrate "semantics" and "metaphor" in the verses of parts 21-25 of the Holy Quran so that we can comprehend the meanings hidden in the metaphors and portrayals in them. From the outcomes, it can be noticed that all classifications of metaphors are used in these parts, such as subjunctive, main, and allegorical metaphors. Allegorical metaphors are the most used in these parts, and each of the used metaphors has its meaning, which is: Exaggeration and emphasis, embodying and illustrating, and clarifying the meaning. All-powerful Allah has commonly used metaphors in these parts to explain the difficulties of the afterlife and the condition of unbelievers.

کلیدواژه‌ها English

Holy Quran
semantics
metaphor
*القرآن الکریم
*نهج البلاغه
[1] ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغة، بیروت-لبنان: داراحیاء التراث العربی، الطبعة الاولی، 1422-2001م
[2] ابن منظور، محمدبن مکرم، لسان العرب، بیروت: دارالصاد، 1414.
[3] آلوسی، شهاب الدین السید محمود، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی، بیروت: دارالفکر، 1408ه/1987م.
[4] التفتازانی، سعدالدین، المطول، شرح تلخیص مفتاح العلوم،المحقق: عبدالحمید هنداوی، ناشر: دارالکتب العلمیه_بیروت، چاپ سوم،1434ه/2013م.
[5] الرازی، فخرالدین محمدبن الحسین بن الحسن ابن علی التمیمی البکری الشافعی، التفسیر الکبیر أو مفتاح الغیب، دارالکتب العلمیة، بیروت- لبنان: 1411ه/1990م
[6] الراغب الإصفهانی، أبی القاسم الحسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، تحقیق و ضبط: محمد خلیل عیتانی، دارالمعرفة، بیروت_لبنان: الطبعة الخامسة،1428ه/ 1976م.
[7] الرمانی و الخطابی و الجرجانی، ثلاث رسائل فی إعجاز القرآن، حققها و علیق علیها: محمد خلف الله أحمد، محمد زغول سلام، دارالمعارف بمصر، الطبعة الثالثة، 1976م.
[8] زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، بیروت: دارإحیاء التراث العربی، 1418
[9] السکاکی، أبویعقوب یوسف بن أبی بکر محمد بن علی، مفتاح العلوم، ضبطه و کتب هوامشه و علق علیه زرزور، بیروت: دارالکتب العلمیة، الطبعة الثانیة، 1407ه/1987م.
[10] شادی، محمدابراهیم، أسالیب البیان و الصورة القرآنیة، دراسة تحلیلیة لعلم البیان، داروافی الإسلامیة، الطبعة الأولی، 1416ه/1995م.
[11] صفوی، کوروش، درآمدی بر معناشناسی، طهران: الطبعة الرابعة، 1390ه.ش
[12] طباطبایی، السید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، دار الکتب الإسلامیة الطبعة الخامسة، 1372ه.ش
[13] طبانه، بدوی، البیان العربی(دراسة تاریخیّه فنیّه فی اصول البلاغة العربیة)، القاهرة: مکتبة الأنجلو المصریّة، مطبعة الرسالة، الطبعة الثانیة1377ه، 1985م.
[14] طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر جوامع الجامع، تهران: انتشارات دانشگاه تهران و مدیریت حوزه ی علمیّه قم، لاطبعة، 1377.
[15] طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، تهران: ناصرخسرو، لاطبعة، 1372.
[16] عسکری، أبوهلال، الصناعتین الکتابة و الشعر، تحقیق: علی محمد البجاوی، محمدابوالفضل إبراهیم، دارإحیاء الکتب العربیة، الطبعةالأولی، 1371ه.ش
[17] الفاضلی، محمد، دراسة و نقد فی مسائل بلاغیة هامة، مشهد: جامعة فردوسی، الطبعة الأولی، 1365ه.ش
[18] مختارعمر، أحمد، علم الدلالة، القاهرة: عالم الکتب، الطبعة الخامسة، 1998م.
[19] المصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن، طهران: المطبعة اعتماد، الطبعة الأولی، 1385ه.ش.
دوره 1، شماره 2
تابستان 1402
تابستان 1402
صفحه 71-85

  • تاریخ دریافت 01 مرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 29 مرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 29 شهریور 1402