نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

چکیده

وجود مفاهیم و تجارب انتزاعی در حیطة درک و شناخت عرفانی، عارفان سخن‌ور را بر آن داشته تا برای تفهیم، تفاهم و بیان دنیای غیرملموسِ «حال» از مفاهیم ملموس و عینیِ «قال» کمک بگیرند. این تمهیدِ عارفان سخن‌ور در چارچوب نظریة استعاره مفهومی قابل طرح و بررسی است. مطابق آنچه در این نظریه مطرح می‌شود، استعاره صرفاً شگردی زبانی برای زیبایی‌آفرینی نیست، بلکه شیوه‌ای برای اندیشیدن و درک جهان هستی است. جستار حاضر برآن است تا در چارچوب نظریة استعاره مفهومی به بررسی استعاره‌های هستی‌شناختی (یکی از انواع استعاره‌های مفهومی) با حوزة مبدأ آب و واژگان مرتبط با آن (نظیر دریا، رود، باران و...) در مثنوی معنوی بپردازد و به این پرسش پاسخ دهد که در مثنوی حوزة مبدأ آب و واژگان مرتبط با آن در بیان کدام حوزه‌های مقصد به‌کار رفته‌اند؟ نویسندگان برای پاسخ‌گویی به این پرسش‌، ابتدا متن مورد نظر را واکاوی و شواهد مرتبط با پژوهش حاضر را استخراج کرده، سپس به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی داده‌های پژوهش پرداخته‌اند. دستاورد پژوهش بیانگر آن است که مولوی در مثنوی با بهره‌گیری از حوزۀ مبدأ آب مفاهیم انتزاعی متعدد و متنوعی چون رحمت، جان، عقل، دل و... را مطرح و گاه با استفاده از واژگان مرتبط با آب تلاش کرده است نگرش‌ها و برداشت‌های متفاوت نسبت به این امور انتزاعی را نیز تبیین کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating ontological metaphors with the origin of water domain in Masnavi Manavi

نویسندگان [English]

  • Ali Sabbaghi 1
  • Arash Zahiri 2

1 Associate professor of Persian language and literature department, Faculty of Literature and Foreign Languages , Arak University

2 Graduated from Master's degree, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Foreign Languages, Arak University, Arak, Iran.

چکیده [English]

The abstract concepts and experiences in the mystical understanding and cognition field has led the rhetorician mystics to seek help from the concrete and objective concepts of "words" to understand and express the intangible world of "present". This skill of the rhetorician mystics can be proposed and investigated in the framework of the theory of conceptual metaphor. According to what is proposed in this theory, metaphor is not just a lingual method for creating beauty, but a method for thinking and understanding the universe. The present study will examine the ontological metaphors, one of the conceptual metaphors, with the origin of water domain (such as sea, water, rain, and...), in framework of conceptual metaphor in Masnavi Manavi, and to answer the question that: in the Masnavi, the origin of water domain and its related words are used to express which areas of the destination? To answer this question, the authors have first investigated the text in question and extracted the evidence related to the present study, and then analyzed the research data in a descriptive-analytical method. The result of the research shows that Maulavi has presented many and varied abstractions such as the mercy, soul, intellect, and heart and sometimes by using words related to water has tried to explain the different attitudes and perceptions of these abstract matters.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rumi’s Masnavi
  • Conceptual metaphor
  • ontological metaphor
  • origin of water domain