پژوهش های معناشناختی متون ادبی

پژوهش های معناشناختی متون ادبی

بررسی و نقد قواعد نظم متقارنِ کویپرس در معنا شناسی قرآن و تطبیق آن در (سوره حدید)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
فارغ التحصیل دکتری تخصصی زبان و ادبیات عربی، تهران، ایران.
چکیده
یکی از نظریات مطرح شده درباره نظم قرآن کریم، نظریه میشل کویپرس است که با استفاده از ادبیات نظم متقارن و معکوس رهیافتی نو، به نظم و انسجام قرآن دارد. وی در نظریه خود، به فن تالیف کلام توجه می کند ودیدگاهی کل نگر به قرآن دارد. ایشان برای معنا شناسی قرآن، متن را به سطوح مختلف تقسیم می کند، آنگاه اشکال گوناگون تقارن در این نظریه را با کمک شاخص های تالیفی مطرح کرده و به بررسی اشکال تقارن می‌پردازد.نیز توازی ترادفی، توازی تضادی، توازی تالیفی یا تکاملی، نظم محوری یا ترکیب دایره‌ای، نظم معکوس یا ترکیب آینه‌ای یا مقابله عکسی از اشکال گوناگون تقارن است که به کمک شاخص‌های تالیفی تجاور، دوتایی بودن، ترادف، تضاد، تشابه، تکرار یا این‌همانی، تماثل صوتی یا هم‌صدایی، شباهت‌های صرفی، ساختار نحوی یکسان برای تحلیل و بررسی معنای متن مورد استفاده قرار می گیرد.در این مقاله پس از تبیین و توضیح نظریه مذکور، جامعیت و کارایی آن از طریق تطبیق قواعد مورد استناد کویپرس در سوره حدید مورد بررسی قرار گرفته و مشخص شده است که اجرای قواعد مورد نظر در این سوره و تقسیم بندی آیات در سطح فَرع، قِسم و جُزء در تعداد قابل توجهی از آیات تطبیق نمی کند اما در سطح، مَفصَل و مقطع در همه آیات مطابقت دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Critical Analysis of the Application of Cuypers' Theory of the Symmetrical Order and Its Application to Surah Al-Hadid

نویسنده English

Mohammad Hossein Ahmadyar
PhD in Arabic Language and Literature, Tehran, Iran,.
چکیده English

Abstract: One of the theories applicable to the Holy Quran is the theory of Michel Cuipers, who has introduced a new approach to the order and coherence of the Quran by using the method of symmetrical and inverse order. He divides the text into different levels, then divides the various forms of symmetry, i.e., sequential parallelism, contradictory parallelism, authorial or evolutionary parallelism, axial order or circular composition, inverse order or mirror composition, and photographic contrast with the help of convergent authorial indicators. It discusses and examines duality, synonymy, contradiction, similarity, repetition or similarity, phonetics or consonantal allegory, morphological similarities, and identical syntactic structure. After explaining the theory, its comprehensiveness and efficiency have been examined in Surah Al-Hadid by applying the rules provided by Cuipers, and it is concluded that the rules mentioned cannot be applied to all verses in this Surah at sub-section, section, and part levels, but they can be applied to all verses at maghta' and mafsal levels.

کلیدواژه‌ها English

Criticism
order and coherence of the Quran
semantics of symmetrical order
Surah Al-Hadid
* قرآن کریم
[1] ابن عاشور،محمد الطاهر،(1984م)،التحریر والتنویر،ج 28،تونس،الدار التونسیة للنشر
[2] ابن عجیبة،بیتا، البحر المدید فی تفسیر القرآن المجید، ج7، بدون محل،بدون ناشر
[3] ابن منظور الأنصاری،محمد،( 1414 هـ )،لسان العرب، چاپ سوم ،ج5،بیروت،دار صادر
[4] ابن هشام الانصاری،جمال الدین،1979م،مغنی اللبیب،ایران،تبریز،مکتبة بنی هاشمی ،سوق المسجد الجامع،تحقیق دکتر مازن المبارک ومحمد حمدالله
[5] ابو زهره‌،محمد،1998م، المعجزۀ الکبری‌ القرآن‌، مصر،‌قاهره‌، دارالفکر العربی
[6] الأندلسی،أبوحیان،محمد، 1420ق،البحرالمحیط فی التفسیر،لبنان-بیروت،،ناشردارالفکر
[7] الباقلانی،أبو بکر محمد بن الطیب 1997،إعجاز القرآن،محقق أحمد صقر، مصر،ناشر دارالمعارف
[8] البقاعی،برهان الدین،1404ق-1984م ،نظم الدرر فی تناسب الآیات والسور ، قاهره ، دارالکتاب الإسلامی
[9] التفتازانی،سعدالدین،(بیتا)، مطول،ج1،باحاشیة سید میر شری ،بدون محل، مکتبة الداوری‌ 
[10] الثعالبی،ابو منصور،(بیتا)،فقه اللغه،محقق:جمال طلبه، بیروت-لبنان،دارالکتب العلمیة
[11] الرازی، فخر الدین ، بیتا، تفسیر کبیر ،بیروت،دار الکتب العلمیه
[12] الزرکشی، أبو عبد الله بدر الدین محمد بن عبد الله بن بهادر، 1376 ق- 1957 م،البرهان فی علوم القرآن ،المحقق: محمد أبو الفضل إبراهیم ،لبنان، بیروت، ناشر: دار إحیاء الکتب العربیة 
[13] السیوطی،عبد الرحمن بن أبی بکر،جلال الدین السیوطی1408 ق- 1988م، ،معترک الأقران فی إعجاز القرآن، لبنان، بیروت ناشر: دار الکتب العلمیة
[14] الصافی،محمود،( 1998م)،الجدول فی اعراب القرآن وصرفه وبیانه، چاپ چهارم، ج14،دمشق-بیروت، دارالرشید و مؤسسة الایمان
[15] صبحی صالح(1407هـ)،دراسات فی فقه اللغة ،جلد1، چاپ اول 1379هـ ، بیروت،دار العلم للملایین 
[16] الطباطبایی،محمدحسین،(بیتا)، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 20 ، بدون محل،منشورات اسماعیلیان
[17] الطبرسی،ابوعلی،فضل بن حسن،(1995م)،مجمع البیان فی تفسیر القرآن،چاپ اول،ج 9،بیروت-لبنان،مؤسسة الأعلمی للمطبوعات
[18] فولادوند، محمد مهدی،(۱۳۷۶ش)، ترجمه قرآن کریم،تهران،دارالقرآن الکریم
[19] فیض کاشانی ،محسن ،1416 ق، تفسیر الصافی ، قم،ایران ،ناشر مؤسسة الهادی
[20] الصافی،محمود،1418ق-1980م،الجدول فی اعراب قرآن وصرفه وبیانه،دمشق-بیروت،،دارالرشید ومؤسسة الایمان
[21] الطبرسی،ابوعلی،فضل بن حسن ،1415ق - 1995 م،مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، لبنان ،بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات
[22] کویپرس،میشل ،(2018م) ،فی نظم القرآن، بیروت،لبنان،دارالمشرق
[23] کویپرس،میشل،(2016م)،فی نظم سوره المائده،مترجم: عمرو عبدالعاطی صالح،بیروت،دارالمشرق
[24] کویپرس،میشل،(2017م) ،دلیل تدریبی للتحلیل البلاغی، القاهره،المعهد الدومنیکی للدراسات الشرقیه
[25] مجله کتاب ماه دین(فروردین1388 ش)شماره 128،تهران
[26] مکوند،محمود،(1395ش)،رساله دکتری:تحلیل(نظم معکوس)در ساختار متن قرآن با تاکید بر اندیشه میشل کویپرس،دانشگاه قم
 edited by angela crawly'shadan pub'tehran'iran'2005'p.67&306-ring composition-oxford  [27]
 
دوره 1، شماره 4
زمستان 1402
زمستان 1402
صفحه 49-72

  • تاریخ دریافت 08 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 29 دی 1402
  • تاریخ پذیرش 05 بهمن 1402