پژوهش های معناشناختی متون ادبی

پژوهش های معناشناختی متون ادبی

بررسی ائتلاف لفظ با معنا در خطبه‌ شقشقیه نهج البلاغه بر اساس نظریه موریس گرامون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه، الهیات دانشکده ادبیات علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
2 کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی، یاسوج، ایران.
چکیده
از جمله نظریه­هایی که امروز جایگاه بنیادینی در حوزه ادبی و دیگر حوزه­های ساختار زبان وجود دارد، نطریه موریس گرامون زبا­ن­شناس فرانسوی در بحث القاگری آواها در متن و بافت جمله است. گرامون اولین کسی بود که به مطالعه توازن بین کاربرد واج‎ها پرداخت و بیان داشت که شاعران بیشتر برای ایجاد موسیقی و هماهنگی در شعر از تکرار واج­ها بهره می­گرفتند؛ بنابر این در سطح ادبی کلام و ساختمان کلی جمله، سطح آوایی را نمی­توان از سطح معنایی جدا کرد. می­توان گفت تکرار آواها می­تواند در تداعی معانی مورد نظر شاعر یا نویسنده نقش بسزایی داشته باشد. این جستار درصدد است با استفاده از روش توصیفی –تحلیلی (تحلیل محتوا) بر اساس نظریه موریس گرامون به بررسی ائتلاف لفظ با معنا در خطبه­ی مشهور شقشقیه، بر اساس واژگان متقاربة المعنی در محور جانشینی و مبنی بر القاگری آواها در ساختار و بافت خطبه مورد بحث و بررسی قرار گیرد. پس از بررسی و تحلیل این نتیجه حاصل شد که آوای خطبه شقشقیه در نهایت زیبایی، مفاهیم و معانی را به مخاطب القا می­کند و تکرار صامت­ها و مصوت­ها در انتقال پیام به مخاطب در نهایت تأثیر بیان شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A study of Coalesce of Words with Meaning in Nahj al-Balaghea's Sermon of Shagshaqiya Based on the Theory of Maurice Grammon

نویسندگان English

Sayed Sajjad Gholami 1
Fariba Hadifar 2
1 Assistant Professor, Department of Theology, Faculty of Humanities, Yasouj University, Yasouj, Iran.
2 Master's degree holder of Arabic Language and Literature, Yasouj, Iran.
چکیده English

Among the theories that currently have a fundamental place in the literary field and other fields of language studies is the French linguist Maurice Grammon's in the discussion of the of sounds in text and sentence structure. Grammon was the first person who analyzed a balance between the use of phonemes in poetry and stated that poets mostly use repetition of phonemes to create music and harmony in poetry; therefore, at the level of the word and the overall structure of the sentence, the phonetic level cannot be separated from the semantic level. It can be said that the repetition of sounds can play a significant role in associating the meanings intended by the poet or writer. This research attempts to use the descriptive-analytical method (content analysis) based on Maurice Grammon's theory to investigate the combination of words with meaning in the famous sermon of Shagshaqiyya, based on words with similar meaning in the paradigmatic axis and based on the induction of sounds in the structure and context of the sermon. The analysis shows that the sounds in Shaqshaqiyah sermon ultimately inspires the audience with concepts and meanings effectively, and the repetition of consonants and vowels in conveying the message to the audience serves the ultimate effect.

کلیدواژه‌ها English

Nahj al-Balagha
Shaqshaqiyah sermon
Linguistics
coalesce of word and meaning
Morris Grammon's theory
[1]قرآن کریم.
[2]نهج البلاغه.
[3] ابن منظور، محمد بن مکرم (بی­تا). لسان العرب، بیروت: دار صادر.
[4] الرازی، ابو الحسین أحمد بن فارس بن زکریا (1387). ترتیب مقاییس اللغة، قم: دراسات الحوزة و الجامع.
[5] ــــــــــــــــــــــــــ(1420 ق). معجـم مقـاییس اللغـة، بیـروت: دار الکتب العلیمة
[6] راستگو، محمد (1382). هنر سخن آرایی (فن بدیع)، تهران: سمت.
[7] الراغب الإصفهانی، حسین بن محمد (1389). المفردات فی غریب القرآن، ترجمـة حسـین خداپرسـت، قم: نوید اسلام.
[8] عرار ، مهدی(2002). جدال اللفظ والمعنى دراسة فی دلاله الکلمة العربیة. عمان: دار وائل.
[9] الفراهیدی، خلیل ابن احمد (1420 ق). العین، ج ،6 قم: هجرت.
[10] قرشی، علیاکبر (1352). قاموس قرآن، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
[11] قویمی، مهوش (1383). آوا و القا، تهران: هرمس.
[12] مختاری، قاســم؛ یــادگاری، مریم( 1395). «القاگری آواها در خطبة جهاد براساس نظریة موریس گرامون» . پژوهشنامة علوی، پژوهشگاه علوم انسـانی و مطالعـات فرهنگـی، س ،7 ش .1.
[13] مدرسی، فاطمه و امید یاسینی (1387). «قائده­افزایی در غزلیات شمس»، تاریخ ادبیـات، پـژوهشنامـة علـوم انسانی، ش .3
[14] المصطفوی، حسن (1360). التحقیق فی کلمات القرآن، تهران: نشر.
[15] موسوی بلده، محسن (1389). تجوید و آواشناسی. ناشر: دانشگاه قرآن و حدیث.
[16] نورالدین پروین، جواد معین؛ سید مجتبی میردامادی  (1402) « تحلیل شناخیت القاگری آواها درآیات حج )بر اساس دیدگاه موریس گرامون(».مطالعات سبک شناسی قرآن کریم، س12، ش1.
[17] وحیدیان کامیار، تقی (1388). بدیع از دیدگاه زیبایی­شناسی، تهران: سمت.
]18[ rice ,Gerammont –Maurice, (1960): Traite de fonetiqu, paris: lib Ddelagrave
 
دوره 1، شماره 4
زمستان 1402
زمستان 1402
صفحه 18-34

  • تاریخ دریافت 04 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 18 دی 1402
  • تاریخ پذیرش 03 بهمن 1402