پژوهش های معناشناختی متون ادبی

پژوهش های معناشناختی متون ادبی

بررسی هنجارگریزی معنایی در اشعار سنان انطون بر اساس نظریۀ فرزان سجودی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، زبان وادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
2 دانشیار، زبان وادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
3 استادیار، زبان وادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
4 فارغ التحصیل دکتری، زبان وادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
چکیده
هنجارگریزی معنایی یکی از ابزارها و شیوه‌های هنری و ادبی است که شاعر با استفادۀ صحیح از آن در سبک بیان و زبان شعری خود نوآوری ایجاد می‌کند. فرزان سجودی یکی از پژوهشگران معروف در زمینۀ هنجارگریزی معنایی است که با تلفیق دیدگاه‌های خود با دیدگاه‌های دیگر نظریه‌پردازان هنجارگریزی به‌ویژه لیچ به این شگرد ادبی شکل و هویتی بومی بخشیده است و انواع هنجارگریزی معنایی را در دو بخش تجسم و تجرید بخش‌بندی کرده است و الگوی منظمی را در اختیار پژوهشگران ادبیات قرار داده تا با آن متون شعری را تحلیل کنند. سنان انطون شاعر و نویسندۀ معروف عراقی از شاعران نوگرایی است که برای پدید آوردن زبان شعری خاص خود از انواع هنجارگریزی معنایی بهره برده است. پژوهش حاضر می‌کوشد تا بر اساس نظریۀ فرزان سجودی انواع هنجارگریزی معنایی در اشعار سنان انطون را بررسی کند و نقش نشانه‌ها و تعامل میان‌ آن‌ها در شکل‌گیری هنجارگریزی معنایی در اشعار این شاعر را بیان می‌کند. بر اساس یافته‌های پژوهش، انطون به کمک ظرفیت‌های هنری موجود در حیوان‌پنداری، انسان‌پنداری، گیاه‌پنداری، جسم‌پنداری و سیال‌پنداری، مجموعه‌ای از نشانه‌ها را در متن شعرش پدید می‌آورد و به کمک بازی نشانه از قواعد زبان هنجار عدول می‌کند و در اشعارش هنجارگریزی معنایی ایجاد می‌کند و جنبه‌های نوآوری شعرش از حیث معنا را تقویت می‌کند و به مفاهیم انتزاعی همچون جنگ، مرگ، دشمنی، زندگی، عشق، صلح و نوع‌دوستی تجسمی حسی و بُعدی فیزیکی می‌بخشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Examining semantic norm avoidance in Sanan Anton's poems based on the theory of Farzan Sejoudi

نویسندگان English

Zainab Basati 1
Mina Pirzadnia 2
Nemat Azizi 3
Moslem Khezeli 4
1 Master's student, Arabic Language and Literature, Faculty of Humanities, Ilam University, Ilam, Iran.
2 Associate Professor, Arabic Language and Literature, Faculty of Humanities, Ilam University, Ilam, Iran.
3 Assistant Professor, Arabic Language and Literature, Faculty of Humanities, Ilam University, Ilam, Iran, .
4 PhD graduate, Arabic Language and Literature, Faculty of Humanities, Ilam University, Ilam, Iran.
چکیده English

Semantic deviation is one of the artistic and literary tools and methods that, the poet creates innovation in his style of expression and poetic language.. Farzan Sejoudi is one of the famous researchers in the field of semantic norm avoidance, who by combining his views with the views of other theorists of norm avoidance, especially Leach, has given this literary technique a local form and identity, and has divided the types of semantic norm avoidance into two parts, visualization and abstraction, and a regular pattern provided to literature researchers to analyze poetic texts with it. Sanan Antoun, a famous Iraqi poet and writer, is one of the poets of modernism, who has used various semantic deviations to create his own poetic language. The present study tries to investigate the types of semantic deviance in the poems of Sinan Anton based on the theory of Farzan Sajjudi and explains the role of signs and the interaction between them in the formation of semantic deviance in the poems of this poet. Based on the findings of the research, Anton creates a set of signs in the text of his poem with the help of the artistic capacities of animalism, anthropomorphism, plantism, reification and kinetic, and with the help of the game of signs, he deviates from the rules of the standard language and creates a semantic deviation in his poems. The innovative aspects of his poetry strengthen the meaning and give abstract concepts such as war, death, enmity, life, love, peace and altruism a sensual and physical dimension.

کلیدواژه‌ها English

Semantic norm avoidance
Farzan Sojodi
game of signs
Sanan Anton
[1] أنطون، سنان (2018)، کما فی السماء، الطبعة الأولی، بغداد-بیروت: منشورات الجمل.
[2] ..........(2010)، لیل واحد فی کل المدن، الطبعة الأولی، بغداد-بیروت: منشورات الجمل.
[3] خضر محمد، عبدالله (2003)، أسلوبیة الانزیاح فی شعر المعلقات، الطبعة الأولی، إربد: عالم الکتاب الحدیث.
[4] .........................(1387)، نشانه‌شناسی کاربردی، تهران: علم.
[5] سلاجقه، پروین (1384)، نقد شعر معاصر، امیرزادۀ کاشی‌ها (شاملو)، چاپ اوّل، تهران: نشر مروارید.
[6] صفوی، کوروش (1383)، از زبان‌شناسی به ادبیّات، چاپ سوم، تهران: سوره مهر.
[7] فندریس، جوزف (1950)، اللغة، تعریب عبدالحمید الدواخی، القاهرة: مکتبة الانجلو المصریة.
[8] محمد ویس، أحمد (2005)، الإنزیاح، چاپ اوّل، بیروت: المؤسسة الجامعیة للدراسات و النشر و التوزیع.
[9] مقدادی، بهرام (1378)، فرهنگ اصطلاحات نقد ادبی: از افلاطون تا عصر حاضر، چاپ اول، تهران: فکر روز.
 
منابع لاتین
 
[10]Abrams, M.H.A(1993) Gloossary of literaryter ms, Holt Rinehart and Winston, sixth edition, U.S.A.
 
مقالات
[11] اناری بزچلوئی، ابراهیم، فراهانی، سمیرا (1394)، «نقد و بررسی تصاویر تجسمی قرآن کریم در نهج البلاغه»، فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه، سال سوم، شماره 112، صص 130-147.
[12] سجودی، فرزان (1378)، «درآمدی بر نشانه‌شناسی شعر»، تهران: مجلات فرهنگ و هنر (شعر)، شماره 26، صص 20-29.
[13] سجودی، فرزان، کاکه‌خانی، فرناز (1387)، «تعامل سیلان نشانه‌ها و هنجارگریزی معنایی در گفتمان شعر»، زیباشناخت، سال9، شماره19، صص209-314.
[14] عمران‌پور، محمد، صهبا، فروغ (1388)، «همسان‌سازی و کارکرد زیبایی‌شناختی آن در اشعار اخوان»، فصلنامه پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی، شماره سیزدهم، 107-136.
[15] کعید السلامی، اوراس سلمان (2020)، «الانزیاح فی کتاب فضل الکلاب علی کثیر ممن لبس الثیاب»، مجلة جامعة بابل للعلوم الانسانیة، المجلد28، العدد 5، صص 220-235.
[16] محمدی رایگانی، آرمان (1403)، «واکاوی جلوه‌های هنجارگریزی واژگانی در شعر شوقی بزیع (مطالعه موردی باستان‌گرایی)»، دوره 2، شماره1، صص 69-84.
[17] میرزایی پرکلی، جعفر، مهدوی، زهرا (1393)، «بررسی هنجارگریزی معنایی در غزلیات حافظ»، فصلنامه مطالعات زبان و گویش‌های غرب ایران، دانشگاه رازی کرمانشاه، سال دوم، شماره 6، صص 47-68.
دوره 2، شماره 2
تابستان1403
تابستان 1403
صفحه 66-81

  • تاریخ دریافت 23 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 10 مرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 13 شهریور 1403