پژوهش های معناشناختی متون ادبی

پژوهش های معناشناختی متون ادبی

معنا و عاطفه در آیینۀ تصاویر شعری بیژن جلالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، گروه زبان وادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
چکیده
تصویر شعری یکی از عناصر روساختی و مرتبط با فرم در شعر است که در بسیاری موارد با ژرف ساخت و فکر و معنا پیوندی ناگسستنی دارد. همانطور که زبان مرتبط با ذهن بوده و تجسّم ذهن است، تصویر نیز عالم ذهنی را آینگی می‎کند. از تصاویر شعری شاعر می‎توان به اندیشه‎ها، افکار، روحیّات، عواطف و عالم ذهنی شاعر پی برد. اگر این تصاویر از فردیّت شاعرانه نشأت گرفته باشند این ارتباط هرچه عمیق‎تر می‎شود. پژوهش حاضر بر این است تا پیوند تصویر و معنا و عاطفه را در شعر بیژن جلالی که از شاعر معاصر ایرانی است بکاود. در شعر جلالی، می توان عالم ذهنی شاعر، احساسات و عواطفش را آشکارا دید. با نظر به اینکه شعر او خصلت «حسب حال» دارد و او همانطور که خود گفته «نگارش خودکار» را برگزیده، پیوند تصویر و معنا و عاطفه در شعر او عمیق است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی نگارش یافته و ارتباط ذهن و تصویر را در شعر جلالی بازکاویده است و نتیجۀ پژوهش حاضر روشنگر ارتباط عاطفه و معنا و تصویر در شعر جلالی و بازتاب یأس، ناامیدی، سرخوردگی، غم، پوچی و بیهودگی در شعر اوست.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Meaning and Emotion in the Mirror of Bijan Jalali's Poetic Imagery

نویسنده English

Rasul Behnam
Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature, Farhangian University, Tehran,
چکیده English

Poetic imagery is one of the surface-level formal elements in poetry that often maintains an inseparable connection with its deep structure, thought, and meaning. Just as language is linked to the mind and reflects mental processes, imagery mirrors the poet’s inner world. Through poetic images, one can discern the poet’s thoughts, ideas, emotional states, and psychological landscape. When these images stem from poetic individuality, the connection becomes even more profound.
This study explores the relationship between imagery, meaning, and emotion in the poetry of Bijan Jalali, a contemporary Iranian poet. Jalali’s poems clearly reveal his mental world, feelings, and emotional nuances. Given the autobiographical nature of his poetry and his own assertion that he practiced “automatic writing,” the bond between image, meaning, and emotion in his work is notably deep.
Using a descriptive-analytical method, this research investigates the interplay between mind and image in Jalali’s poetry. The findings illuminate the close relationship between emotion, meaning, and poetic imagery in his work, and highlight the recurring themes of despair, hopelessness, disappointment, sorrow, absurdity, and futility

کلیدواژه‌ها English

Bijan Jalali
Meaning
Emotion
Poetic imagery
Harmony
[1]احمدی، بابک.(1380)،حقیقت و زیبایی، چاپ5. تهران: انتشارات مرکز.
[2]احمدیان، حمید(1393)، مناهج النقد الادبی المعاصر، اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان.
[3]آزادانی، زکیه و بهشتی، محمدرضا(1397)،« آزادی اگزیستانسیال و آزادی استعلایی در اندیشۀ هایدگر»، مجلّۀ حکمت و فلسفه، سال چهاردهم، شماره اول، بهار 1397:صص 24-7.
[4]اشمیت،ژوئل(1384) ،فرهنگ اساطیر یونان و رم،ترجمۀ شهلا برادران خسروشاهی، تهران: نشر روزبهان
[5]امیرفریار، فرح(1378)، از اندیشه و سلوک بیژن جلالی، جهان کتاب،س 5، ش12 .
[6]باقی نژاد، عباس(1386)، «زبان و واژگان شعر»، ادبیات عرفانی و اسطوره‎شناختی، دورۀ 3، شمارۀ 6، فروردین 1386، صص46-35.
[7]براهنی، رضا(1371)، طلا در مس، ج سوم، چاپ اول،تهران: نشر نویسنده.
[8]بساطی، زینب و همکاران(1403)، «بررسی هنجارگریزی معنایی در اشعار سنان انطون بر اساس نظریّۀ فرزان سجودی»، مجلّۀ پژوهش‎های معناشناختی متون ادبی، دورۀ2، شمارۀ2، صص 81-66.
[9]بلاکهام ه.ج. (1368). شش متفکّر اگزیستانسیالیست، ترجمۀ: محسن حکیمی، تهران: مرکز
[10]پورنامداریان، تقی. (1381 )، سفر در مه (تأمّلی در شعر احمد شاملو). تهران: نگاه.
[11]پورنامدریان، تقی(1374)، سفر در مه(تأمّلی در شعر احمد شاملو)، تهران: زمستان.
[12]جلالی، بیژن(1369)،  بازی نور(منتخب اشعار)،انتخاب شاپور بنیاد،چاپ اول، شیراز: انتشارات نوید شیراز.
[13]جلالی، بیژن(1377)، درباره شعر(منتخبی از اشعار جدید و قدیم1377-1341)، چاپ اول، تهران: انتشارات فرزان
[14]حیدری، مریم(1371)، «گفتگو و مصاحبه با بیژن جلالی»، مجلّۀ کلک، ش 34، صص 235-199.
[15]دیچز، دیوید(1369)، شیوه‎های نقد ادبی، ترجمۀ غلامحسین یوسفی و صدقیانی، چاپ دوم، تهران: انتشارات علمی.
[16]ریچاردز، آیور آرمسترانگ(1388)، اصول نقد ادبی، ترجمۀ سعید حمیدیان، چاپ دوم، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
[17]شفیعی کدکنی، محمدرضا (1392)، «جهان در مقدم صبح بهاران(یکصد و یک شعر منتشر نشده از شفیعی کدکنی)»، مجله بخارا، س 15، ش98، بهمن و اسفند 1392،صص59-6.
[18]شفیعی کدکنی، محمدرضا(1380)، ادوار شعر فارسی(از مشروطیت تا سقوط سلطنت)،تهران: انتشارات سخن.
[19]شفیعی کدکنی، محمدرضا (1392)، صورخیال در شعر فارسی، تهران: آگاه.
[20]شمیسا، سیروس (1372)، بیان،  تهران: انتشارات فردوس.
[21]شمیسا، سیروس(1382 )، کلیّات سبک‎شناسی، چ نهم، تهران: فردوس.
[22]طاهری، حمید و رحمانی، مریم(1390)، «تصویر شعر سپید»، مجلّۀ ادبیات پارسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی س 1، ش 1، صص 57 -88 .
[23]عابدی، کامیار(1397)، بیژن جلالی و شعرهایش و دل ما، تهران: مؤسّسه فرهنگی جهان کتاب.
[24]فتوحی رودمعجنی، محمود، (1389) ،بلاغت تصویر، تهران: سخن.
[25]فتوحی، محمود (1385). بلاغت تصویر. تهران: امیرکبیر.
[26]فتوحی، محمود(1383)، عاطفه، نگرش، تصویر، مجلّۀ مطالعات و تحقیقات ادبی، ش 1و2، صص 93-112.
[27]فتوحی، محمود.(1390)، سبک‎شناسی(نظریّه‎ها، رویکردها و روش‎ها)،تهران: انتشارات سخن.
[28]کروچه، بندتو(1344)، کلیّات زیبایی شناسی، ترجمۀ فؤاد رحمانی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
[29]کزازی، میرجلال‎الدین (1368)، زیبایی‎شناسی سخن پارسی (بیان)، تهران: نشر مرکز.
[30]نظامی گنجوی، الیاس بن یوسف(1380)، خسرو و شیرین، با تصحیح و حواشی حسن وحید دستگردی، به کوشش سعید حمیدیان، چاپ چهارم، تهران: نشر قطره.
[31]نقابی، عفت و  نیکخواه، خلیل(1399)، «بازتاب عاطفه و اندیشه درتصویرآفرینی های شهریار و سیمین بهبهانی»،نشریۀ زبان و ادب فارسی دانشگاه تبریز، س 73، ش 242: صص 326-209.
[32]نوذری، حسینعلی(1388) ، صورت‎بندی مدرنیته و پست مدرنیته، چاپ سوم، تهران: نقش جهان.
[33]ولک، رنه و آوستن، وارن، (1382) ، نظریّۀ ادبیات، ترجمۀ ضیاء موحد و پرویز مهاجر، تهران:اساطیر.
[34]یوسفی رزین، حسین(1400)، نگاهی به مرگ و مرگ اندیشی در اشعار بیژن جلالی و گلچین گیلانی، پایان نامه ارشد، استاد راهنما اسحاق میربلوچ زائی، دانشگاه ولایت.
[35]یوسفی، غلامحسین(1361)، کاغذ زر، چاپ1، تهران: انتشارات علمی. 
[36]    lewis , c(1966), the poetic image, london: jonathan.
دوره 3، شماره 2
تابستان 1404
تابستان 1404
صفحه 1-14

  • تاریخ دریافت 03 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 22 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 28 اردیبهشت 1404