پژوهش های معناشناختی متون ادبی

پژوهش های معناشناختی متون ادبی

معناشناسی هبوط در قرآن‌کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار،گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، رشته مطالعات قرآن و حدیث، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران.
چکیده
قرآن کریم به عنوان برترین کلام تجلی‌گاه حقایق در قالب لغات و عبارات زبان عربی است و لازمه رسیدن به حقایق آن درک مفاهیم آن‌ها است. یکی از این کلمات قرآنی هبوط، که به معنای از بالا به پایین آمدن می‌باشد. ماهیت و چگونگی هبوط به دلیل بحث برانگیز بودن، همواره در طول تاریخ از حیث زوایای گوناگون مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.ضرورت بررسی این واژه آن است که در معنای هبوط نوعی فقدان نهفته،که با عملیاتی نمودن آن بروز پیدا می‌کند؛ اما در قرآن همنشین واژگانی همچون سلام، برکات و هدایت شده که با این معنا در تعارض است، علاوه بر آن وجود رحمت با فرض مکانی بودن هبوط نیز سازگاری ندارد. بنابراین پژوهش حاضر در صدد پاسخگویی و رفع این تناقضات ظاهری از ساحت قرآن می‌باشد. در این مقاله کوشش برآن است که با روش توصیفی - تحلیلی ماده هبوط را با رویکرد معناشناسانه مورد واکاوی قرار گیرد. دستاورد پژوهش نشان از ابطال فرضیات مذکور در اهم موضوعات همچون؛ روابط همنشینی، جانشینی و تقابل دارد به طوری که معنای لغوی این واژه همان سقوط از بالا به پایین بدون فراغت از برکت و رحمت و اتفاقاً ملازمت با آن را بیان می‌دارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Semantics of Hubūt (Descent) in the Holy Quran

نویسندگان English

Maryam Nazarbeygi 1
Fatamah Gwdrzy 2
1 Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Ayatollah Boroujerdi University, Boroujerd, Iran.
2 Master's Student, Quran and Hadith Studies, Ayatollah Boroujerdi University, Boroujerd, Iran.
چکیده English

The Holy Quran, as the supreme expression of divine truths manifested through the words and phrases of the Arabic language, requires a deep understanding of its concepts in order to access those truths. One of these Quranic terms is hubūt (descent), meaning to come down from above. The nature and manner of hubūt, due to its controversial character, have long attracted scholarly attention from various perspectives throughout history. The necessity of examining this word lies in the implicit sense of loss embedded in its meaning, which becomes evident when actualized. Yet in the Quran, hubūt is accompanied by words such as peace, blessings, and guidance—seemingly at odds with this sense of loss. Moreover, the presence of divine mercy does not correspond with the assumption of hubūt as a purely spatial descent. This study, therefore, seeks to address and resolve these apparent contradictions within the Quranic context. Using a descriptive-analytical method, the article explores the semantics of hubūt. The findings demonstrate the invalidation of certain hypotheses regarding collocational, substitutive, and oppositional relations. Instead, the literal meaning of hubūt—a fall from above—is shown to coexist with, and indeed be accompanied by, blessing and mercy.

کلیدواژه‌ها English

Holy Quran
Semantics
Hubūt (descent)
Blessing
Collocational and Substitutive Relations
*قرآن کریم
[1]ابن فارس، احمد، (۱۳۹۹ق)، معجم مقاییس اللغة، محقق: عبدالسلام محمد هارون، دارالفکر‌.
[2]ابن منظور، محمد بن مکرم، (۱۴۱۴ق)، لسان العرب، ترقیم الکتاب موافق للمطبوع و مذیل بحواشی الیازجی و جماعة من اللغویین.
[3]ایزوتسو، توشیهیکو، (۱۳۶۱ش)، خدا و انسان در قرآن، مترجم: احمد آرام، تهران: شرکت سهامی انتشار.
[4]باقری، مهری، (۱۳۷۸ش)، مقدمات زبان‌شناسی، تهران:قطره.
[5]بی‌یروش، مانفرد، (۱۳۷۴ش)، زبان‌شناسی جدید، مترجم: محمدرضا باطنی، تهران: انتشارات آگاه.
[6]راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (۱۴۱۲ق)، المفردات فی غریب القرآن، محقق: صفوان عدنان الداودی، دار الشامیة - دمشق بیروت: دار القلم.
[7]زمخشری، محمود بن عمر، (۱۴۰۷ق)، الکشاف، بیروت – لبنان: دار الکتاب العربی.
[8]سعیدی‌مهر، محمد، (۱۳۹۴ش)، آموزش کلام اسلامی ۱، قم: کتاب طه.
[9]طباطبایی، محمد حسین، (۱۳۷۴ش)، ترجمه تفسیر المیزان، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
[10]طبرسی، فضل بن حسن، (بی‌تا)، ترجمه تفسیر مجمع البیان، تهران: فراهانی.
[11]الفراهیدی، أبو عبد الرحمن الخلیل، (بی‌تا)، العین، محقق: مهدی مخزومی، ابراهیم السامرائی، دار المکتبة الهلال .
[12]قائمی نیا، علیرضا، (۱۳۹۹ش)، معناشناسی ۱ و۲، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
[13]لطفی پورساعدی، کاظم، (۱۳۷۳ش)، درآمدی بر اصول و روش ترجمه، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
دوره 3، شماره 3
پاییز 1404
پاییز 1404
صفحه 74-91

  • تاریخ دریافت 22 خرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 10 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 11 شهریور 1404